วันพุธที่ 9 กรกฎาคม พ.ศ. 2568

จิปาถะ เรื่องสั้น ตามอารมณ์

2

เมื่อคราวที่แล้ว ได้เดาเอาว่า นางซาโลง แห่งหมู่บ้านตะลิงเจ๊ก หรือ ผู้มีกรรม ชาติก่อนน่าจะเป็นคน แต่คิดอีกที อาจไม่ใช่ ก็ได้ กล่าวคือ เมื่อคนหรือสัตว์ (รวมเรียกว่าสัตว์โลก) ตาย สิ่งที่ชะนะกะกรรมนำเอาไปปฏิสนธิ หรือเกิดใหม่ คือ จิต และวิบาก (ผลกรรม) ทิ้งรูปเดิมไว้ จิตของคนและสัตว์ ก็คือสัตว์โลก ซึ่งคงต้องเหมือนกัน ที่แตกต่างกันคือวิบากหรือผลกรรมที่ทำไว้เท่านั้น และตรงนี้ ตามคัมภีร์กล่าวว่า เมื่อชะนะกะกรรมนำสัตว์โลกไปปฏิสนธินั้น มี “กัมมชรูป” ทำหน้าที่ตกแต่งให้มีรูปไปตามผลของกรรม จากนั้นชะนะกะกรรมจึงจะนำไปปฏิสนธิตามภพภูมิของผลกรรมนั้น คือ ถ้ามีกรรมดีมาก สมควรเกิดเป็นคน กัมมชรูปก็จะตกแต่งให้เป็นคน มีรูปร่างหน้าตาดีสมประกอบหรือพิกลพิการก็จะเป็นไปตามผลกรรมที่ทำไว้ แต่ถ้าทำกรรมชั่วไว้มาก ก็จะไปเกิดเป็นเดรัจฉาน กัมมชรูปก็จะตกแต่งให้มีรูปร่างตามผลกรรมนั้น อาจเกิดเป็นหมาก็จะมีรูปร่างอย่างหมา ส่วนจะเป็นเหมาสมบูรณ์หรือหมาลำบาก พิกลพิการก็ขึ้นอยู่กับกรรม ดังนั้นการได้เกิดมาเป็นคนนั้น ถือว่าสำคัญมาก เรื่องนี้ พระพุทธองค์ตรัสไว้ว่า “เป็นการยากที่ได้เกิดเป็นคน” ดังนั้น เราควรเห็นค่าของการได้เกิดมาเป็นคน อย่าได้เสียโอกาสและเวลาไปโดยเปล่าประโยชน์ หมั่นเอาใจใส่รักษาความเป็นคนไว้ให้มั่นคง

คนที่มีกุศลจิต ดำเนินชีวิตอย่างมีสติ ไม่ประมาท สร้างคุณงามความดี สร้างบารมี เป็นหนทางให้ได้เกิดในภพภูมิที่ดีหรือเกิดเป็นคน แต่ถ้าใจทรามต่ำช้า ใช้ชีวิตอย่างประมาท ขาดสติ อันเป็นทางของสัตว์เดรัจฉาน เปรต และสัตว์นรก ดังนั้น การเลือกทางดำเนินชีวิตจึงถือว่าสำคัญที่สุด

ถ้าเชื่อตามนี้ ก็ฟันธงได้โดยไม่ต้องตั้งสมมุติฐานให้เสียเวลาว่า นางซาโลงซึ่งได้ก่อกรรมทำเข็ญไว้เป็นอันมากนั้น ไม่ว่าชาติก่อนจะเกิดเป็นอะไรก็ตาม แต่ชาติต่อไปจะไม่มีโอกาสเกิดเป็นคนอย่างแน่นอน

…