วิสุทธิ์ ภิญโญวาณิชกะ

หากมีโอกาสได้ไปนมัสการพระธาตุลำปางหลวง ที่อำเภอเกาะคา จังหวัดลำปางแล้ว สิ่งที่ไม่ควรพลาดอย่างยิ่ง ก็คือ ควรไปชมวิหารจามเทวี ที่วัดปงยางคก อำเภอห้างฉัตร ด้วย ถึงแม้จะอยู่คนละอำเภอ แต่ก็อยู่บริเวณใกล้เคียงกัน
วัดปงยางคก (ทิพย์ช้างอนุสรณ์) เป็นวัดโบราณ ตั้งอยู่ที่ตำบลปงยางคก อำเภอห้างฉัตร จังหวัดลำปาง อยู่ห่างจากพระธาตุลำปางหลวง ตามทางหมายเลข 1034 เกาะคา – ห้างฉัตร ประมาณ 5 กิโลเมตร ถ้ามาจากวัดพระธาตุลำปางหลวง ไปทางอำเภอห้างฉัตร วัดจะอยู่ด้านขวามือ มีทางแยกเข้าไปประมาณ 500 เมตร สิ่งสำคัญของวัดนี้คือ วิหารจามเทวี

Continue reading →

Share on Facebook

วัดพระธาตุลำปางหลวง พระธาตุประจำปีเกิด ปีฉลู

รศ.วิสุทธิ์  ภิญโญวาณิชกะ

ถ้าเดินทางไปจังหวัดเชียงใหม่ โดยใช้เส้นทางสายเอเชียจากกรุงเทพฯ และจากนครสวรรค์ ไปกำแพงเพชร ตาก ลำปาง ตามทางหลวงหมายเลข 1 ก่อนถึงตัวจังหวัดลำปางประมาณ 15 กิโลเมตร มีทางลัดซ้ายมือ (สังเกตง่ายเพราะมีรถม้าลำปางตั้งอยู่ให้เห็นเป็นสำคัญ) แยกซ้ายอกเภอเกาะคา ไปอำเภอห้างฉัตร ตามทางหมายเลข 1034 ตัดไปยังทางหลวงหมายเลข 11 ลำปาง – เชียงใหม่ ถ้าใช้เส้นทางนี้ จะช่วยลดระยะทางลงได้ประมาณ 17 กิโลเมตร แต่ที่น่าสนใจก็คือ เส้นทางลัดนี้ จะผ่านวัดที่สำคัญของจังหวัดลำปาง คือ วัดพระธาตุลำปางหลวง วัดพระธาตุลำปางหลวง เป็นวัดสำคัญเก่าแก่คู่เมืองนครลำปางมาแต่โบราณกาล ตั้งอยู่ที่ตำบลลำปางหลวง อำเภอเกาะคา จังหวัดลำปาง อยู่ห่างจากอำเภอเกาะคา ตามทางหมายเลข 1034 ประมาณ 7 กิโลเมตร เป็นพระธาตุประจำปีเกิด ปีฉลู เกี่ยวกับพระธาตุประจำปีเกิดนั้น เชื่อกันว่า เมื่อสิ้นอายุแล้ว ดวงวิญญาณจะไปสถิตอยู่ตาม พระธาตุเจดีย์ต่าง ๆ ดังนั้น เมื่อมีชีวิตอยู่ ถ้าได้ไปนมัสการยังพระธาตุประจำปีเกิดก็จะเป็นสิริมงคลแก่ตน และมีอายุมั่นขวัญยืน ในสมัยก่อน มีการเขียนภาพ พระธาตุประจำปีเกิดแขวนไว้ที่บ้านเพื่อสักการะบูชาด้วย

วัดพระธาตุลำปางหลวง ตามตำนานเก่าแก่กล่าว่า ในสมัยพุทธกาลพระพุทธเจ้าได้เสด็จมาถึงบริเวณนี้ มีชายผู้หนึ่งชื่อลวะอ้ายกอน มีความเลื่อมใสในพระพุทธองค์ ได้ถวายน้ำผึ้งบรรจุกระบอกไม้ป้าง มะพร้าวและมะตูม เมื่อพระองค์ฉันเสร็จแล้ว ทรงโยนกระบอกไม้ป้างไปทางทิศเหนือ และทรงพยากรณ์ว่า สถานที่นี้ต่อไปจะมีผู้สร้างเมืองชื่อว่า “กลัมภกัปปะนคร” และภายหลังที่พระพุทธองค์เสด็จปรินิพพานไปแล้ว จะมีพระอรหันต์ อัญเชิญพระบรมสารีริกธาตุมาประดิษฐานไว้ที่พระเจดีย์เมืองลำปาง กาลต่อมาเจดีย์ชำรุดทรุดโทรมลง และพระเจ้าจันทรเทวราช เจ้าเมืองสุวรรณภูมิทราบข่าว ว่ามีพระบรมธาตุประดิษฐานอยู่ในเจดีย์ จึงได้เกณฑ์ไพร่พลมาขุดเอาไปไว้เมืองสุวรรณภูมิ และทำการสมโภช ซึ่งพระบรมธาตุได้แสดงปาฏิหาริย์ โดยปรากฎเป็น ลำแสงลอยขึ้นท้องฟ้าแล้วหายไป พระเจ้าจันทรเทวราชได้ติดตามมาจนถึงเมืองลำปาง และพบพระบรมธาตุในเจดีย์ดังเดิม จึงโปรดฯ ให้ขุดแต่งเจดีย์พร้อมกับก่อเจดีย์ครอบไว้อีกชั้นหนึ่ง

Continue reading →

Share on Facebook

ยอดดอยอินทนนท์ จังหวัดเชียงใหม่นั้น นอกจากจะเป็นยอดดอยที่มีความสูงที่สุดในประเทศไทยแล้ว ยังเป็นสถานที่ประดิษฐาน พระมหาธาตุ 2 องค์ คือ พระมหาธาตุ “นภเมทนีดล” และ พระมหาธาตุ “นภพลภูมิสิริ” ซึ่งกองทัพอากาศสร้างขึ้นน้อมเกล้าน้อมกระหม่อมถวายเป็นพระราชกุศล แด่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชฯ และสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์พระบรมราชินีนาถ เพื่อเป็นมิ่งมงคล และเจริญพระบุญญาบารมีของล้นเกล้าล้นกระหม่อมทั้งสองพระองค์ให้แผ่ไพศาลปก เกล้าชาวไทยทั่วแผ่นดินให้ร่มเย็นเป็นสุขชั่วนิรันดร์ ในมหามงคลสมัยที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ ทรงเจริญพระชนมพรรษาครบ 5 รอบ

พระมหาธาตุเจดีทั้ง 2 องค์ ประดิษฐานอยู่ที่ทางแยกด้านซ้ายมือ ถนนขึ้นยอดดอย อินทนนท์ (ถนนจอมทอง – อินทนนท์) ตรงหลังกิโลเมตรที่ 41.5 สร้างอยู่บนเนื้อที่ 18 ไร่ 2 งาน 45 ตารางวา ประกอบด้วยลานกว้างระหว่างยอดดอย 2 ดอย ตรงลานกว้าง มีแผ่นป้ายแสดงข้อมูล นามขององค์พระมหาธาตุ และมีบันไดทางขึ้นไปยังพระมหาธาตุเจดีย์ ซึ่งประดิษฐานอยู่บนยอดดอย ยอดละ 1 องค์ โดยพระมหาธาตุ นภเมทนีดล ประดิษฐานบนยอดดอยด้านซ้ายมือ และพระมหาธาตุนภพลภูมิสิริ ประดิษฐานบนยอดดอยทางด้านขวามือ การจัดผังบริเวณ และการจัดสวนดอกไม้ประดับ สามารถสร้างความสัมพันธ์กับสภาพภูมิประเทศได้เป็นอย่างดี ทำให้องค์พระมหาธาตุทั้งสอง ดูสง่างามท่ามกลางแมกไม้และขุนเขาที่สูงเสียดฟ้านี้ได้อย่างหมดจดงดงามยิ่ง
พระมหาธาตุทั้งสององค์มีรูปทรงคล้ายคลึงกัน คือมีรูปเหลี่ยมที่เกิดจากการออกแบบด้วยเส้นตรงตัดกัน สะท้อนให้เห็นถึงความหนักแน่นมั่นคงด้านพระปฏิธานอันแน่วแน่ของทั้งสอง พระองค์ที่ทรงมุ่งมั่นปฏิบัติพระราชภารกิจทั้งปวง โดยมิได้ทรงย่อท้อต่อความเหนื่อยยากและภยันตรายใด ๆ เพื่อความสุขและความั่นคงไพบูลย์ของพสกนิกรชาวไทย

Continue reading →

Share on Facebook

วิถีชีวิตของคนไทยในปัจจุบัน จะเร่งรีบอยู่กับการทำมาหากิน ใช้เวลาส่วนใหญ่ทำงานจนตัวเป็นเกลียว แทบจะไม่มีเวลาพักผ่อน ดังนั้น เมื่อมีวันหยุดหลาย ๆ วันติดต่อกันก็มักจะพากันไปพักผ่อนหย่อนใจตามสถานที่ต่าง ๆ เช่น ชายทะเล น้ำตก แหล่งโบราณสถาน เป็นต้น ซึ่งแตกต่างกับวิถีชีวิตของคนไทยในอดีต ซึ่งผูกพันอยู่กับกิจกรรมทางพระพุทธศาสนา การดำรงชีวิตเรียบง่าย ในลักษณะเศรษฐกิจพอเพียง เมื่อถึงวันนักขัตฤกษ์ก็จะพากันไปวัด ไปไหว้พระ ทำบุญตักบาตร ฟังเทศน์ ฟังธรรม หรือไปไหว้พระธาตุ เพื่อระลึกถึงพระพุทธเจ้า อันเป็นสิริมงคลแก่ชีวิต

พระธาตุ คือ พระสรีรธาตุ หรือพระอัฐิธาตุของพระพุทธเจ้า และเพื่อให้มีความหมายแน่นอนจึงเรียกยกย่องพระสรีรธาตุของพระพุทธเจ้าว่า พระบรมธาตุ หรือพระบรมสารีริกธาตุ ซึ่งพระอรรถาจารย์ ได้กล่าวไว้ในคัมภีร์สุมังคลวิลาสินี จำแนกพระบรมสารีริกธาตุเป็น 2 ประเภท คือ
1. พระสรีรธาตุที่แยกกระจัดกระจายมี 3 ลักษณะ คือ
1.1 ลักษณะเหมือนดอกมะลิตูม
1.2 ลักษณะเหมือนแก้วมุกดา ทีเจียรนัยแล้ว
1.3 ลักษณะเหมือนจุณหรือผงทองคำ แต่ละลักษณะมี 3 ขนาด คือ ขนาดเล็กกว่าประมาณเท่าเมล็ดพันธุ์ผักกาด ขนาดใหญ่ประมาณเท่าเมล็ดข้าวสารหักและขนาดใหญ่มากประมาณเท่าเมล็ดถั่วเขียว ผ่ากลาง
2. พระสรีรธาตุที่ไม่แยกกระจัดกระจาย ได้แก่ พระสรีรธาตุ 7 พระองค์ ซึ่งประดิษฐฐานอยู่ ณ ที่ต่าง ๆ คือ
2.1 พระอุณหิส ประดิษฐานอยู่ ณ เมืองอนุราชสิงหล
2.2 พระรากขวัญเบื้องขวา ประดิษฐานอยู่ ณ เมืองอนุราชสิงหล
2.3 พระรากขวัญเบื้องซ้าย ประดิษฐานอยู่ ณ พรหมโลก
2.4 พระทาฒธาตุเบื้องขวาบน ประดิษฐานอยู่ ณ ดาวดึงส์เทวโลก
2.5 พระทาฒธาตุเบื้องซ้ายบน ประดิษฐานอยู่ ณ เมืองคันธารรัฐ
2.6 พระทาฒธาตุเบื้องขวาล่าง ประดิษฐานอยู่ ณ เมืองลังกาสิงหล
2.7 พระทาฒธาตุเบื้องซ้ายล่าง ประดิษฐานอยู่ ณ นาคพิภพ (กรมศิลปากร. 2540 : 103 – 105)

Continue reading →

Share on Facebook

ใครๆ ก็รู้ว่า ยอดดอยอินทนนท์ ซึ่งอยู่ทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ของจังหวัดเชียงใหม่ เป็นยอดดอยที่สูงที่สุดในสยามหรือประเทศไทยเป็นปัจจุบัน คือมีความสูงจากระดับน้ำทะเลปานกลางถึง 2565.3341 เมตร ตั้งอยู่ระหว่างละติจูด 18 องศา 28 ลิบดา ถึง 18 องศา 35 ลิบดา เหนือและระหว่างลองติจูด 98 องศา 29.5 ลิบดา ถึง 98 องศา 39.5 ลิบดา ตะวันออก และเมื่อมีความสูงขนาดนั้น ก็คงไม่ต้องบอกว่า อากาศบนยอดดอย จะหนาวเย็นขนาดไหน ตามข้อมูลจากเรดาร์บนดอยอินทนนท์ ปี 2537 อุณหภูมิสูงสุดประมาณ 21.3 องศาเซลเซียส อุณหภูมิต่ำสุด 3.0 องศาเซลเซียส มีความชื้นสูงถึง 100 เปอร์เซ็นต์ และความชื้นต่ำสุด 5 เปอร์เซ็นต์ (กู่แก้ว. 2542 : 7933)

ดอยอินทนน์ ตั้งอยู่ในเขตอุทยานแห่งชาติดอยอินทนนท์ ยอดดอยอยู่จุดที่แบ่งระหว่างอำเภอ 3 อำเภอ คือ อำเภอจอมทอง อำเภอแม่แจ่ม และอำเภอสันป่าตอง จังหวัดเชียงใหม่ มีพื้นที่ทั้งหมด 301,500 ไร่ หรือ 482.40 ตารางกิโลเมตร การเดินทางจากจังหวัดเชียงใหม่ใช้เส้นทางหมายเลข 108 ไปทางอำเภอหางดง ผ่านอำเภอสันป่าตอง ถึงอำเภอจอมทอง ระยะทาง 58 กิโลเมตร และก่อนเข้าตัวอำเภอจอมทอง 1 กิโลเมตร มีถนนแยกขวามือไปดอยอินทนนท์ (ถนนจอมทอง-อินทนนท์) ระยะทาง 48 กิโลเมตร หรือจะเข้าไปอำเภอจอมทองก่อนเพื่อไหว้พระธาตุจอมทองก็ได้ อยู่ในตัวอำเภอเป็นพระธาตุประจำปีเกิด ปีชวด
ดอยอินทนนท์ เดิมชื่อดอยหลวง หรือดอยอ่างกา หรือดอยอ่างกาหลวง ดอยหลวง หมายถึงภูเขาสูงใหญ่ ส่วนดอยอ่างกานั้น มีเรื่องเล่ากันว่า ห่างจากยอดดอยอินทนนท์ไปไกลประมาณ 300 เมตร มีหนองน้ำ แต่ก่อนมีนกกาไปเล่นน้ำกันมากมาย เลยเรียกว่าดอยอ่างกา

Continue reading →

Share on Facebook